Armenische Rechtschreibprüfung
Erhalten HySpell
 Morphology

Western Armenian

աղբեր → աղբ (noun)
Plural • Nominative case
Plural • Accusative case

Matching Word Forms

աղբեր → աղբիւր
 Wörterbuch
աղբ գոյական Աղտեղութիւն, կղկղանք, գայռ:

Աղբիւր՝ Բառգիրք հայերէն լեզուի։ Անդրանիկ Վրդ. Կռանեան, Պէյրութ, 1998։ Էջ 14։


ԱՂԲ
գոյական կղկղանք, ապաւառ։

Դարձուածքներ
ոչխարի աղբ, այծի աղբ, ճագարի աղբ
սպտուր, գլտիկ։

ոչխարի սալացած աղբ
տարթ։

արջառի թաց աղբ
թրիք։

արջառի չոր աղբ
քակոր, գշկուր, աթար, թիթրեն։

շան աղբ
շանբին։

կատուի աղբ
կճիր։

թռչունի աղբ
ծիրտ։

ճճիի աղբ
կտիտ։

մարդու աղբ
քաք։

մարդու փոշիացած աղբ
փթիր։

մարդու պինդ աղբ
կոլոզ։

նորածինի աղբ
մեկոնիոն։

լոյծ աղբ
ցեռ։

ձիու աղբ, իշու աղբ, ջորիի աղբ, ուղտի աղբ
փշկուլ։

գոմէշի աղբ
կոռոփ։


ԱՂԲԻՒՐ
գոյական
    1. աղբերակ, ջրբուխ։
    2. ակ։
    3. սկիզբ, պատճառ։

Source: Յարութիւն Թ. Գայայեան, Բառարան Գանձարան Հայերէն Լեզուի. Գահիրէ: Տպագրութիւն Գալֆա (1938): p. 8
Neu!
ԱՂԲ
գոյական
    1. Մարդու և անասունների կերակրի աւելորդ պինդ մասը, որ դուրս է գալիս աղիքների ճանապարհով. քաք, կու, թրիք, ծիրտ, կտըտոր, շմբին։
‣ Մարդու աղբը արտերի պարարտացման թանկագին նիւթ է։
‣ Թռչունների աղբը, գուանո կոչված, առեւտրի առարկայ է, իբրեւ պարարտացման նիւթ։

    2. Տան՝ փողոցի թափթփուկ, անմաքրութիւն. դեգ։
‣ Աղբի արկղը լցվել է. աղբի մշակին կանչեցէ՛ք, թող թափէ։

    3. Ընդհանրապէս՝ անպէտք, աւելորդ իր, որ զուր տեղ է բռնում։
‣ Ի՞նչ ես աղբով տունը լցնում, ի՞նչ բանի են պէտք սրանք։

    4. Ընդեղէնի՝ բանջարեղէնի մաքրելուց ստացված մնացորդը։
‣ Ցորենի աղբը հաւերին կուտ է լինում։
‣ Դդմի, վարունգի, բազկի աղբը կովերն ուտում են սիրով։

    5. Նմանութեամբ Անպէտք, անգործադրելի, վատ յատկութեան նիւթ։
‣ Սա պանիր չէ, այլ աղբ է։

Բաղադրեալ Բայեր
⨀հին բառ Ընդ աղբ գալ
չէզոք բայ Աղբի (2) հետ խառնվել, արհամարհված լինել։

Source: Ստեփան Մալխասեանց, Հայերէն բացատրական բառարան. Երեւան: Հայկական ՍՍՌ Պետական Հրատարակչութիւն (1944): p. 63
Neu!
(beta)
ԱՂԲԻՒՐ (աղբեր, աղբերց կամ աղբերաց), աղբիւրի, աղբիւրներ
գոյական
    1. Ջուրը՝ գետնից բխելու տեղում։
‣ Լեռան լանջերին հազարաւոր աղբիւրներ են բխում, որոնք միանալով մեծ առու են կազմում։
‣ Հանքային աղբիւր, տաք աղբիւր, սառն աղբիւր։

    2. Այն տեղը, որտեղից բխում է ջուրը. ակն (2)։
‣ Աղբիւրից ջրի հետ միասին դուրս են նետվում հողի, աւազի հատիկներ։
‣ Աղբիւրը խցվեց, ջուրը կտրվեց։

Դարձուածքներ
Արտասուքի աղբիւր, Արտասուքի աղբերակ, Արտասուքի աղբերակն
գոյական Նմանութեամբ Փոքրիկ պարկեր աչքերի մեծ ակնդիների մէջ, որտեղից դուրս է ցայտում արտասուքը։

    3. Հոսող ջուր, որ ագուգաներով բերվում և վազեցնվում է սահմանեալ տեղերում։
‣ Մեր աղբիւրը կտրել է այսօր։
‣ Վան քաղաքի ամեն մի փողոցում մշտահոս աղբիւրներ կան, որոնց ջուրը բերված է Վարագայ սարից։

    4. Փոխաբերաբար Անձն կամ առարկայ, որից բխում են բարիքներ՝ օգուտներ։
‣ Աղբիւր գթութեան՝ շնորհաց։
‣ Արեգակը ոչ միայն լոյսի, այլև կեանքի աղբիւր է երկրագնդի համար։

    5. Անձն կամ առարկայ, որ առատութեամբ ունի որևէ յատկութիւն, որից կարելի է օգտվել։
‣ Խօսքի յորդահոս աղբիւր։
‣ Մեսրոպ Մաշտոցը կոչված է վարդապետական աղբիւր։
‣ Հին ժամանակ գիտութեան աղբիւրներ էին Աթէնքն ու Աղեքսանդրիան։

    6. Գրուածք, գիտութիւն, հնութիւններ ևն, որոնք նախնական նիւթ են մատակարարում մի ուսումնասիրութեան։
‣ Պատմութեան աղբիւրներն են՝ լեզուաբանութիւնը, մարդաբանութիւնը, արձանագրութիւնները, դրամները, հին յիշատակարանները ևն։
‣ Այս շարադրութեան համար նա օգտվել է հայ և օտարազգի բազմաթիւ աղբիւրներից։

    7. Սկիզբն կամ հեղինակ որևէ նորութեան, լրի։
‣ Պէտք է բուն աղբիւրից ստուգել այդ լուրը։
‣ Ես լաւ աղբիւրներից իմացայ այս։

    8. Միջոց ապրուստի, եկամտի։
‣ Բացի ձեռքի աշխատանքից՝ նա ապրուստի ուրիշ աղբիւր չունի։

Բաղադրեալ Բայեր
Աղբիւր վազեցնել, Աղբիւր բերել
չէզոք բայ Հեռու տեղից փողրակներով ջուր բերել։

Դարձուածքներ
Աղբիւրը վազում է
Աղբիւրից ջուր է գալիս։

Աղբիւրը կտրել է
Ցամաքել է, ջուր չի գալիս։

Աղբիւրը գնայ՝ ջուրը կցամաքի
Ձախորդ մարդ է, ինչ գործի ձեռք տայ՝ գործը ձախ կգնայ։

Աղբիւրը կտանի, ծարաւ յետ կբերէ, Սատանային աղբիւրը կտանի, ծարաւ յետ կբերէ, Ջուրը կտանի, ծարաւ յետ կբերէ, Սատանային ջուրը կտանի, ծարաւ յետ կբերէ
Շատ ճարպիկ, հնարագէտ է։

Արիւնը քթից աղբիւրի պէս վազում է
Յորդ և առատ արիւն է վազում։

Գնա՛, տե՛ս, աղբիւրը ջուր կա՞յ
Ասում են, ծաղրելով, միամիտ մարդկանց։

Source: Ստեփան Մալխասեանց, Հայերէն բացատրական բառարան. Երեւան: Հայկական ՍՍՌ Պետական Հրատարակչութիւն (1944): p. 64
Neu!
(beta)
ԱՂԲ
գոյական
    1. տան՝ փողոցի անպէտք՝ թափուելիք առարկաներ, աղտոտութիւններ ՝ ժախ.

    2. քաք, կղկղանք, կղի, կոյ կամ կու, ապաւառ, ապարահեղք:

Տեսակներ
— Գոմէշի՝ կոռոփ.

— Թռչունի՝ ծիրտ.

— Կատուի՝ կճիր.

— Կովու՝ եզան թաց աղբ՝ թրիք. չորը՝ քակոր, գշկուռ, աթար, թիթրեն (զոր գիւղացիք այրելու համար կը գործածեն).

— Ձիու՝ իշու՝ ջորիի՝ ուղտի փշկուլ.

— Ճճիի՝ կտիտ.

— Մարդու՝ քաք.

— Մարդու փոշիացած՝ փթիր. պինդը՝ կոլոզ.

— Նորածինի՝ մեկոնիոն, լոյծը՝ ցեռ.

— Շան՝ փին.

— Ոչխարի՝ այծի՝ ճագարի՝ սպտուր, գլտիկ. քարացածը՝ տարթ:

Source: Գնէլ արքեպիսկոպոս Ճէրէճեան, Փարամազ Կ. Տօնիկեան եւ Արտաշէս Տէր Խաչատուրեան, Հայոց լեզուի նոր բառարան. Պէյրութ: Կ. Տօնիկեան եւ Որդիք Հրատարակչատուն (1992): p. 32
Neu!
(beta)
ՔԱՔ
գոյական
    1. մարսողութենէն ետք՝ կերակուրի աւելորդ՝ անպէտ մաս, որ դուրս կու գայ աղիքներէն եւ սրբանէն. արտաքսում, արտաթորութիւն, կղկղանք, կարիք, պէտք, կոռոփ, ապաւ, ապաւառ, աղբ (մարդու եւ անասուններու).
    2. քիթի կեղտ. չորցած խլինք.
    3. ականջի կեղտ.

ածական
    4. գէշ, անարժէք, անպիտան։

Տեսակներ
— Այծի՝ ոչխարի՝ փշկուլ:

— Թռչնազգիներու՝ հաւազգիներու՝ ծիրտ, ծետուկ, կորկ:

— Կոտոշաւոր խոշոր կենդանիներու՝ թրիք, աթար, բթիր, փթիր, քակոր, գշկուր, աղբ, կտիտ, խուշկի, կոյ, ցեռ, կու, տարտ, ցան, սպտուր, սպրտուր։

— Շունի՝ փին, շանփին։

Բաղադրեալ Բայեր
Քաքի մէջ հլուն փնտռել
ներգործական բայ կ՚ըսեն այն մարդուն, որ կը ծիծաղի բանի մը վրայ՝ համար, երբ ծիծաղելու ո՛չ մէկ բան՝ պատճառ կայ :

Դարձուածքներ
Ի՞նչ քաք կ՚ուտես, Ի՞նչ քաք կ՚ուտէ, կերած քաքը տես, գլխէն մեծ քաք կ՚ուտէ կերած քաքը ուտելիք քաքի չի նմանիր
շատ մեծ սխալ է ըրածդ (ըրածը), ընելիք բա՞ն է որ կ՚ընես (կ՚ընէ)։

Իր հօր քաքին վրայ չի քաքներ
իր հօրը սկզբունքներէն կը շեղի, անոր չի նմանիր։

Կերած քաքը՝ բռնած պահքը
մէկ կողմէ աղտոտ գործեր կը կատարէ, միւս կողմէ բարեպաշտ կը ձեւանայ. խօսքն ու գործը իրարու հակառակ են։

Քաք կը վազէ վրայէն
շատ աղտոտ է։

Քաքի տակ կը մնայ, խօսքի տակ չի մնար
իբրեւ նախատինք կ՚ըսեն այն մարդուն, որ վէճի ատեն կ՚ուզէ խօսքի տակ չմնալ՝ ինքզինք պարտուած չնկատել:

Քու ուտելիք քաքդ չէ
ատիկա քու գործդ չէ՝ կարողութենէդ վեր է։

Source: Գնէլ արքեպիսկոպոս Ճէրէճեան, Փարամազ Կ. Տօնիկեան եւ Արտաշէս Տէր Խաչատուրեան, Հայոց լեզուի նոր բառարան. Պէյրութ: Կ. Տօնիկեան եւ Որդիք Հրատարակչատուն (1992): p. 2418
Neu!
(beta)
ԱՂԲԻՒՐ
գոյական
    1. գետնէն ջուր բխող վայրը, ակ.

    2. հոսող ջուր.

    3. (Փոխաբերական իմաստ) անձ կամ առարկայ, որմէ բարիքներ եւ օգուտներ կը բխին. օրինակ՝
‣ գիտութեան աղբիւր, բարութեան աղբիւր։

    4. առատութիւն, հեզասահ. օրինակ՝
‣ Խօսքը բերնէն աղբիւրի պէս կը հոսի.

    5. գիրք կամ գրուածք, որ որպէս առաջնորդող աղբիւր կը գործածուի ուսումնասիրութեան ատեն.

    6. սկիզբ կամ հեղինակ որեւէ նորութեան.

    7. միջոց ապրուստի. օրինակ՝
‣ եկամուտի աղբիւր:

Source: Գնէլ արքեպիսկոպոս Ճէրէճեան, Փարամազ Կ. Տօնիկեան եւ Արտաշէս Տէր Խաչատուրեան, Հայոց լեզուի նոր բառարան. Պէյրութ: Կ. Տօնիկեան եւ Որդիք Հրատարակչատուն (1992): p. 33
Neu!
(beta)
 Usage beta 3 citations 

Usage of matching Word Forms

Neu! Explore the usage of the word form աղբեր in the Corpus of Western Armenian.
Auch für das Wort "աղբեր" Suche in diesen Wörterbüchern:

Explanatory

Thesaurus

Western Armenian

Neologisms

Rhyming

Word Structural

Etymological

Dialectal and Idiomatic

Orthographic

Classical Armenian

Middle Armenian

Early Modern Armenian

Foreign word

Names

Place names

Plant names

Specialized

Abbreviations

© 2026 Nayiri. Armenisch wörterbuch besteht aus 17.718 wörter
The site has 144 dictionaries and 3 books.
Deutsch
Նայիրի / Nayiri.com