Armenische Rechtschreibprüfung
Erhalten HySpell
 Morphology

Matching Lexemes

 Wörterbuch
ՍԷՐ (սիրոյ), սիրոյ, սիրու
գոյական
    1. Համակրանքի բնական ուժեղ զգացում, որ ձգում է մի սեռի անհատին դէպի միւս սեռի անհատը։
‣ Սիրոյ զգացումը երեւան է գալիս մարդկանց մէջ՝ երբ նրանք հասնում են արբունքի, և հանգչում է ծերութեան հասակում։
‣ Սէրը այն հզօր միջոցն է, որով բնութիւնը ապահովել է կեանքի շարունակութիւնը սերնդէ սերունդ։
‣ Գրականութեան և հեքիաթների մէջ սէրը այն առանցքն է, որի շուրջը պտտվում են միւս գործողութիւնները։
‣ Ես վառված եմ քո սիրով։
‣ Ես իմ սէրն արտայայտեցի նրան, և նա ինձ մերժեց։
‣ Սիրոյ երգեր։

    2. Տե՛ս Սիրահարութիւն։

    3. Սիրոյ հաճոյք, սեռական գործողութիւն։
‣ Սիրոյ ճաշակը դեռ չի ստացել։
‣ Երջանիկ է նա, որ քո սէրը կվայելէ։

    4. Սիրոյ առարկան, այն անձը, որին մէկը սիրում է։
‣ «Մնասցես բարեաւ, սէր իմ, սէր»։
‣ Իմ սէրս, իմ կեանքս, իմ հոգիս։

    5. Ընդհանրապէս համակրանք, բարեացակամ վերաբերմունք երկու անձի միջեւ, գորով։ Հակառակը՝ Ատելութիւն։
‣ Իրար հետ կապված էին մտերիմ ընկերական սիրով։
‣ Նրանց ընտանիքում թագաւորում էր սէրը։
‣ Ի՞նչ կայ աւելի հզօր քան մայրական սէրը։
‣ Եթէ ունենայի 12 որդի, սիրով կտանէի հայրենիքի համար զոհված 11-ի մահը՝ քան միայն տասներկուերորդի դաւաճանութիւնը։

    6. Քրիստոնէական առաքինութիւններից մէկը, հաշտ՝ բարեացակամ վերաբերմունք մարդկանց մէջ, մէկը միւսին օգնելու տրամադրութիւն, ընկերսիրութիւն, մարդասիրութիւն։ Հակառակը՝ Թշնամութիւն։
‣ Հաւատ, յոյս, սէր։
‣ Եթէ հաւատ ունիք, բայց սէր չունիք՝ ոչինչ էք։
‣ Սէր ու խաղաղութիւն տիրում էր երկրում։

    7. Նմանութեամբ Փափագ մի բանի, ձգտում դէպի մի բան, տրամադրութիւն։
‣ Նա կարդալու սէր չունէր։
‣ Դեռ մանուկ հասակից նրա մէջ նկատվում էր սէր դէպի երաժշտութիւնը։
‣ Փառքի սէրը նրան կուրացրեց։

    8. Հին դիցաբանութիւնների մէջ՝ մարմնացած սէրը (1), սիրոյ աստուածը, աստուածուհին։
‣ Յոյների և հռոմայեցիների մօտ՝ Սէրը (Էրոս, Ամուռ, Կուպիդոս), համարվում էր Վեներայի որդին և քանդակվում էր իբրև մի թեւաւոր տղայ՝ նետը ձեռքին։
‣ Խոցոտված եմ սիրոյ նետերով։
‣ «Սիրոյ ժամերն ի յանտառին Ըզմայլեցան ի քո ձայնիկ»։

ածական
    9. Սիրելի։
‣ Սէր իմ լուսեղբայր։

    10. Բայարմատ Սիրել՚ի, որով կազմվում են բազմաթիւ բարդութիւններ (օրինակ՝ արծաթասէր, մարդասէր ևն)։

Տեսակներ
Անասնական սէր, Զգայական սէր
գոյական Ցանկական կիրք, տարփանք։
‣ Անասնական (կամ զգայական) սէրը նրան մղեց չարագործութեան։

Ծնողական սէր
գոյական Որ ունին ծնողները զաւակների վերաբերմամբ։
‣ Ծնողական սէրն է, որ թելադրում է ծնողներին ամեն տեսակ զոհաբերութիւն անել որդոց համար։
‣ Նա մոռացաւ ծնողական սէրը և իւր ձեռքով սպանեց դաւաճան որդուն։

Հայրենիքի սէր
գոյական Տե՛ս Հայրենասիրութիւն։
‣ «Հայրենեաց սիրով վառված վեհ սըրտեր Ի՞նչ կըյապաղիք ելնել ի հանդէս»։

Որդիական սէր
գոյական Համակրանքի՝ ընտելութեան՝ յարգանքի՝ երախտագիտութեան զգացմունք, որ ունին որդիներն իրանց ծնողների նկատմամբ։
‣ Որդիական քնքոյշ սիրով նա խնամում էր ծնողներին նրանց ծերութեան ժամանակ։

Պլատոնական սէր, Պղատոնական սէր (հին յոյն փիլիսոփայ Պլատոնի անունից)
գոյական
    1. Իդէալական սէր, ոչ ֆիզիկական, ոչ մարմնական։
‣ Ես ձեզ սիրում եմ պլատոնական սիրով, ասաց երիտասարդը. －Ուզում էք ասել՝ ինձ չէք սիրում, պատասխանեց կինը։

    2. Լոկ բարի ցանկութիւն՝ առանց հետեւանքների։
‣ Մեծ պետութիւնները միշտ պլատոնական սէր էին ցոյց տուել հայ ժողովրդին։

Իւր անձի սէրը
գոյական Իւր անձը և իւրը սիրելու բնազդ, անձնասիրութիւն։
‣ Անձի սէրը և մայրական սէրը մրցում էին թշուառ կնոջ մէջ։
‣ Իւր անձի սէրն աւելի ուժեղ է քան որևէ այլ սէր։

Սէր առ ընկերն
գոյական Ընկերոջ սիրելը, ընկերսիրութիւն։

Ածանցական Բառեր
＋գաւառական բառ Սիրուն
նախադրութիւն Ժողովրդական ձեւ Սէր՚ի, ի սէր։
‣ Աստծու սիրուն, Ի սէր աստծու։

Սիրով
մակբայ Հաճութեամբ, բաւականութեամբ։
‣ Սիրով կկատարեմ ձեր ասածները։
‣ Այս ծրարը յանձնիր եղբօրս. ―Ամենայն սիրով։

Բաղադրեալ Բայեր
＋գաւառական բառ Սէր անել, ＋գաւառական բառ Սէր անցնել
չէզոք բայ
    1. Տե՛ս Սիրահարվել։

    2. (Սէր անել), Իրար սէր ցոյց տալ, սիրել։
‣ Կերէ՛ք, խմէ՛ք, սէր արէք։

Սէր տալ, Սէրը տալ
ներգործական բայ Մի բան սիրել, մի բանով տարվել։
‣ Նա մի նախշուն աղջկայ սէր է տուել։
‣ Սէրը տուել է կարդալուն։

Սէր փշրել
չէզոք բայ Աղջիկ ու տղայ իրարու հետ շփանալ (?)։

Սիրով մաշվել
չէզոք բայ Մէկի սիրով հալ ու մաշ լինել։

Դարձուածքներ
Սէր կանանց
գոյական Կանանց սեռական գործարան։

Ի սէր…
նախադրութիւն …Սիրոյ համար, եթէ սիրում ես…
‣ Ի սէր մեր բարեկամութեան։
‣ Ի սէր հայրենիքի։
‣ Ի սէր մեր գործի։

Ի սէր աստծու
Խնդրելու՝ թախանձելու ձեւ։
‣ Ի սէր աստծու, չմոռանաս ասածս։
‣ Խնդրում եմ, ի սէր աստծու։

Սիրոյ տէր
ածական գոյական Սիրահար, սիրահարված։

＋գաւառական բառ Հոգուդ սիրուն
Եթէ հոգիդ սիրում ես. հոգուդ փրկութեան համար։
‣ Մի ողորմութիւն տուր, հոգուդ սիրուն։
‣ Այս որբ երեխային պահի՛ր, մեծացրո՛ւ հոգուդ սիրուն։

Սիրասէր աչքեր
յոգնակի գոյական Սիրալիր աչքեր։

Source: Ստեփան Մալխասեանց, Հայերէն բացատրական բառարան. Երեւան: Հայկական ՍՍՌ Պետական Հրատարակչութիւն (1944): p. 1974
Neu!
(beta)
ՍԷՐ
(Արմատ սիրել բայի)

գոյական
    1. համակրանքի բնական բուռն զգացում հակառակ՝ միւս սեռի ներկայացուցիչի հանդէպ.
    2. գորովի՝ կապուածութեան խորունկ զգացում մէկուն՝ բանի մը հանդէպ.
    3. սիրահարութիւն.
    4. սիրոյ հաճոյք, սեռային յարաբերութիւն.
    5. սիրային յարաբերութիւն՝ կապ.
    6. սիրոյ առարկայ՝ անձ.
    7. որեւէ բանի հակում. ձգտում, փափաք, նուիրում, հետաքրքրութիւն.
    8. համակրանք, գորով, գուրգուրանք.
    9. համերաշխ եւ բարեացակամ վերաբերմունք. հաշտութիւն, համերաշխութիւն, միաբանութիւն.

ածական
    10. սիրելի, սիրասուն։

Տեսակներ
— Անասնական՝ կտղուցք, կիրք։

— Բանաստեղծական՝ հրայրք։

— Գաղափարական՝ պղատոնական։

— Զօրաւոր՝ պաշտում, պաշտամունք:

— Թեթեւ՝ համակրանք:

— Յոռի կամ չափազանցութեան գացած՝ մոլութիւն։

Բաղադրեալ Բայեր
Սէր ընել
ներգործական բայ
    1. սիրահարիլ.
    2. սիրային կապի մէջ ըլլալ.
    3. սեռային յարաբերութիւն ընել։

Սէր կապել
ներգործական բայ լուռ սէր ունենալ մէկուն հանդէպ։

Սէր ունենալ
ներգործական բայ սիրել, հակում ունենալ։

Սէր տալ
ներգործական բայ սիրել։

Սէր տալ, սէր առնել
ներգործական բայ սիրել եւ սիրուիլ:

Սէրը բաց ընել
ներգործական բայ սիրելը խոստովանել։

Սէրը գողնալ մէկուն
ներգործական բայ
    1. մէկը հրապուրել՝ գրաւել.
    2. մէկուն սիրածը ձեռքէն խլել։

Սէրը սիրտին մէջ պահել
ներգործական բայ սէրը գաղտնի պահել՝ չարտայայտել։

Սէրը սպաննել
ներգործական բայ սէրը ոչնչացնել, սիրոյ կապը խզել տալ։

Դարձուածքներ
Ի սէր
սիրոյ համար, եթէ կը սիրես, բանի մը սիրոյն, յանուն։

Հոգիիդ սիրուն
եթէ հոգիդ կը սիրես։

Սիրով
յօժարակամ, ուզելով, մտադիւր:

Source: Գնէլ արքեպիսկոպոս Ճէրէճեան, Փարամազ Կ. Տօնիկեան եւ Արտաշէս Տէր Խաչատուրեան, Հայոց լեզուի նոր բառարան. Պէյրութ: Կ. Տօնիկեան եւ Որդիք Հրատարակչատուն (1992): p. 2124
Neu!
(beta)
ՏԱԼ
ներգործական բայ
    1. իր քով եղած բան մը ուրիշին փոխանցել. յանձնել.

    2. ընծայել, նուիրել, պարգեւել.

    3. մէկուն ձեռքը ձգել. մատնել.

    4. մէկուն տրամադրութեան տակ դնել.

    5. գնել-ծախել, վաճառել.

    6. վճարել.

    7. տրամադրել.

    8. իրազեկ դարձնել, յայտնել, փոխանցել.

    9. խնդիր լուծելու ատեն անհրաժեշտ տուեալները նշել.

    10. շնորհել, պարգեւատրել.

    11. արտադրել, արդիւնաբերել.

    12. մատակարարել, հայթայթել.

    13. պատուիրել, առաջարկել, յանձնարարել.

    14. ամուսնացնել.

    15. բաժնել, բաշխել, ցրուել.

    16. աւանդել, թելադրել.

    17. մատուցանել.

    18. բանով մը օժտել.

    19. հարուածել, բախել, զարնել.

    20. ծեծել.

    21. պատճառել.

    22. խելքը՝ միտքը՝ ժամանակը եւ այլնը բանի մը վրայ կերդրոնացնել՝ յանձնել.

    23. կազմակերպել.

    24. հրապարակով ներկայացնել. ցուցադրել.

    25. կցել, միացնել.

    26. հրամցնել, մատուցանել.

    27. աւանդել, դասաւանդել.

    28. ընձեռել.

    29. մեկնել, երկարել.

    30. վերադարձնել.

    31. նշանակել.

    32. թոյլատրել.

    33. յենուլ.

    34. ծնունդ տալ. ծնցնել, աշխարհ բերել.

    35. արձակել, տարածել.

    36. ներշնչել, տոգորել, համակել.

    37. առաջարկել, գինը որոշել.

    38. յատկացնել, վերագրել.

    39. դրսեւորել, արտայայտել.

    40. ստեղծել, ստեղծագործել։

Կը գործածուի բազմաթիւ գոյականներու հետ եւ կը կազմէ յարադրական բայեր. օրինակ՝ աւետիս տալ (աւետել), բարեւ տալ (բարեւել): Բայերու հետ ունի անցողական կերտող ցնել մասնիկին իմաստը. օրինակ՝ խմել տալ = խմցնել, սիրել տալ = սիրցնել:

Բաղադրեալ Բայեր
Ականջ տալ
ներգործական բայ մտիկ ընել, ունկնդրել:

Առնել-տալ
ներգործական բայ վիճաբանիլ:

Բան մը վրայ տալ
ներգործական բայ բան մը (դրամ՝ արժանապատուութիւն եւ այլն) կորսնցնել, վնաս կրել։

Բացի տալ
ներգործական բայ գաղտնի բանը յայտնել։

Գոյնը դուրս տալ
ներգործական բայ
    1. իր ներքին զգացումը՝ տրամադրութիւնը չկարենալ ծածկել՝ պահել.
    2. իր էութիւնը յայտնի ըլլալ։

Երես տալ
ներգործական բայ շփացնել։

Ինքզինք բանի մը տալ
ներգործական բայ
    1. բանի մը նուիրուիլ.
    2. բանի մը մոլի դառնալ:

Կռնակ տալ
ներգործական բայ
    1. յենուլ, կռթնիլ.
    2. կռնակ դարձնել.
    3. զօրավիգ կանգնիլ:

Հովուն տալ
ներգործական բայ
    1. մոռնալ.
    2. մսխել, սպառել:

Մէկուն դասը տալ
ներգործական բայ
    1. մէկը խստիւ յանդիմանել.
    2. պատժել։

Մէկուն կրակ տալ
ներգործական բայ
    1. կրակ հրամցնել.
    2. մէկը բանի մը մղել, մէկը հրահրել:

Սէր տալ
ներգործական բայ սիրել, համակրիլ։

Սիրտ տալ
ներգործական բայ քաջալերել, ոգեւորել։

Տալ եւ առնել
ներգործական բայ
    1. առեւտուր ընել.
    2. վիճաբանիլ (սաստկօրէն)։

Տեղի տալ
ներգործական բայ
    1. ետ կենալ՝ մինչեւ այդ ատեն պաշտպանած տեսակէտէն՝ ունեցած պահանջէն.
    2. պնդելէ հրաժարիլ:

Տուն տալ (բանի մը)
ներգործական բայ բանի մը հիմ ծառայել, առիթ ընծայել։

Դարձուածքներ
Աստուած տայ
երանի թէ:

Տո՛ւր թէ կու տաս
հարուած հարուածի ետեւէն, լաւ ծեծ։

Յարակից Բառեր
— Արմատը՝ տու:

Source: Գնէլ արքեպիսկոպոս Ճէրէճեան, Փարամազ Կ. Տօնիկեան եւ Արտաշէս Տէր Խաչատուրեան, Հայոց լեզուի նոր բառարան. Պէյրութ: Կ. Տօնիկեան եւ Որդիք Հրատարակչատուն (1992): p. 2244
Neu!
(beta)
 Usage beta 1 citation 

Usage of matching Lexemes

Auch für das Wort "Սէր տալ" Suche in diesen Wörterbüchern:

Explanatory

Thesaurus

Western Armenian

Neologisms

Rhyming

Word Structural

Etymological

Dialectal and Idiomatic

Orthographic

Classical Armenian

Middle Armenian

Early Modern Armenian

Foreign word

Names

Place names

Plant names

Specialized

Abbreviations

© 2026 Nayiri. Armenisch wörterbuch besteht aus 17.718 wörter
The site has 144 dictionaries and 3 books.
Deutsch
Նայիրի / Nayiri.com