Armenisch wörterbuch - Ունինք

Armenische Rechtschreibprüfung

Erhalten HySpell

Nayiri

Armenisch Arm | Armenisch-Englisch Arm-Eng | Englisch-Armenisch Eng-Arm | Armenisch-Französisch Arm-Fre | Französisch-Armenisch Fre-Arm

Morphology

Western Armenian

Ունինք → ունիլ (verb)

View Morphological Analysis

Present Tense • Indicative Mood • First Person • Plural

ունինք → ունել
ունինք → ունենալ
ունինք → ունիլ

Wörterbuch

Source: Յարութիւն Թ. Գայայեան, Բառարան Գանձարան Հայերէն Լեզուի. Գահիրէ: Տպագրութիւն Գալֆա (1938): p. 397

Neu!

ՈՒՆԵԼ (Գրաբարում՝ պակասաւոր բայ. Ա. արմատ Ունիմ, ունիս, ունի, ունէի, աք. ունիցիմ, ունիցիմք, մի՛ ունիր, մի՛ ունիք, ունելոց. Բ. արմատ կալայ, կալար, կալաւ, կալաք, կալայք, կալան. կալայց, կալցես, կալցուք, կա՛լ, կալա՛յք կամ կալարո՛ւք, կալեալ. նոր լեզւում նոյնպէս պակասաւոր. սահմանական ներկայ՝ ունիմ, ունիս, ունի, ունինք, ունիք, ունին. արեւելահայ լեզւում՝ յաճախ նաեւ՝ ունեմ, ունես, ունի, ունենք, ունէք, ունեն. անցեալ անկատար ունէի, ունէինք - միանուագ ձև, որ նշանակում է ներկայումս և մշտական. միւս ձեւերը կազմում է ունենալ բայից): Տե՛ս Ունենալ։ Գրաբարի ունիմ, կալայ արմատները և նոր լեզուի ունում եմ վերջաւորութիւնը պատահում են գաւառականում. վեր ունել, վեր կալայ, վեր եմ ունում. Տե՛ս վեր ունել

ներգործական բայ
⨀հին նշանակութիւն 1. Բռնել մի բան կամ մի բանից։

‣ ⨀հին նշանակութիւն Ունել լապտերս։
‣ ⨀հին նշանակութիւն Ունել զձեռանէ։

⨀հին նշանակութիւն 2. Բռնել, ձերբակալել։

‣ ⨀հին նշանակութիւն Հրաման ետ ունել զԴաւիթ։
‣ ⨀հին նշանակութիւն Կալաւ զՅովհաննէս։

⨀հին նշանակութիւն 3. Տեղ բռնել, գրաւել։

‣ ⨀հին նշանակութիւն Ունել զյետին տեղին։
‣ ⨀հին նշանակութիւն Ունել զառաջս, զանցս ճանապարհին։

⨀հին նշանակութիւն 4. Գրաւել, տիրել։

‣ ⨀հին նշանակութիւն Ունել զօրօք զաշխարհն։
‣ ⨀հին նշանակութիւն Ջուր ունէր զերեսս երկրի։

5. Ունենալ, պահել իւր մօտ իբրեւ սեփականութիւն, տրամադրել։

‣ Նա մի տուն ունի, երկու այգի։
‣ Երեք կով ունէր, մէկը ծախեց։
‣ Ո՞րքան փող ունէք ձեր ձեռքին։
‣ Նա լաւ միջոց ունի։
‣ Ինչ որ ունէր՝ կտակեց կնոջը։
‣ Այսօր ի՞նչ ունինք ճաշին։
‣ Մի կտոր հաց չունիմ։
‣ Հիմայ չունիմ, երբ ունենամ կտամ։

6. Տէր լինել, տիրապետել։

7. Կրել իւր անձի վրայ։

‣ Գլխին ծաղկէ պսակ ունէր։
‣ Երեսին քօղ ունէր։
‣ Հագին շոր չունի։

8. Կրել իւր մէջ։

‣ Երեխան ճիճու ունի, դրանից է որ նիհարում է։
‣ Նա մի ժամանակ թոքախտ է ունեցել։
‣ Առողջ թոքեր ունի։

9. Կրել իւր մէջ իբրեւ յատկութիւն։

‣ Նա մի պակասութիւն ունի, —յաճախ հարբում է։
‣ Զարմանալի յիշողութիւն ունէր։
‣ Եթէ քո ընդունակութիւնն ես ունենայի։
‣ Վատ բնութիւն ունիս։

    10. Կրել իւր մէջ իբրեւ կարողութիւն։

    11. Կրել իւր մէջ դիտաւորութիւն։

    12. Զգալ։

‣ Գլխացաւ ունիմ։
‣ Մենք նրա վրայ կասկած ունէինք։
‣ Կարիք ունի օգնութեան։
‣ Մի վիշտ ունիմ, որ կրծում է սիրտս։
‣ «Ես դարդ ունիմ, դարդըս մեծ է ու պէսպէս»։

13. Զգալ տրամադրութիւն, տրամադրված լինել։

‣ Ո՞վ սիրտ ունի նրանց լսելու։
‣ Գլուխ չունիմ այդ դարդակ բաներով զբաղվելու։
‣ Երկու օր է ախորժակ չունի։

14. Պահել իւր մէջ, իւր մօտ։

‣ Այս բանը մտքումդ ունեցիր։
‣ Նա միշտ գրպանում ատրճանակ ունի։
‣ Ես նկատի ունիմ այդ պարագան։

15. Պարունակել, ամփոփել։

16. Գրաւել տարածութիւն։

‣ Տունը հարիւր մետր ճակատ ունի և վաթսուն մետր խորութիւն։
‣ Էյֆէլի աշտարակը 300 մետր բարձրութիւն ունի։

    17. Առաջ բերել։

    18. Իբրեւ օժանդակ բայ գործ է ածվում.
    19. Գոյական սեռի խնդրի հետ կազմում է բազմաթիւ բաղադրեալ բայեր, որոնց համապատասխանում են այդ գոյականներից կազմված պարզ բայերը, օրինակ.

Բաղադրեալ Բայեր

Մէկի հետ չունենալ

չէզոք բայ Յարաբերութիւն չունենալ, խռով լինել։

‣ Նրանք իրար հետ չունին։
‣ Մի անգամ նրան յանդիմանեցի, դրանից յետոյ հետս չունի։

Նկատի ունենալ, Ի նկատի ունենալ

ներգործական բայ Միտքը պահել, յիշել, (յետագայում գործադրելու համար)։

Դարձուածքներ

Միտք չունի

Աննպատակ բան է, չարժէ։

‣ Միտք չունի այդքան հեռաւոր ճանապարհ գնալ մի օրուայ տեսակցութեան համար։
‣ Միտք ունի՞ սրանից յետոյ ապրել։

Տե՛ս եւ Ունենալ։

Source: Ստեփան Մալխասեանց, Հայերէն բացատրական բառարան. Երեւան: Հայկական ՍՍՌ Պետական Հրատարակչութիւն (1944): p. 1749

Neu!

(beta)

＋գաւառական բառ ՈՒՆՎԵԼ (ունվում եմ, ունվիմ, կալնվեցի, Համեմատել Ունել, ունիմ, կալայ)

չէզոք բայ Բռնվել, կալնվել, գոցվել։

‣ Այնպէս արա որ քիթդ չունվի։

Source: Ստեփան Մալխասեանց, Հայերէն բացատրական բառարան. Երեւան: Հայկական ՍՍՌ Պետական Հրատարակչութիւն (1944): p. 1751

Neu!

(beta)

ՈՒՆԵՆԱԼ ունեցայ, ունեցի՛ր, Սահմանական ներկան (ունենում եմ, ես, է, ենք, էք, են) և անցեալ անկատար (ունենում էի, էիր, էր, էինք, էիք, էին), կազմում են Ունել՚ի բազմանուագ ձեւը և նշանակում են՝ մի քանի անգամ, երբեմն ունենալ. միւս ձեւերը փոխարինում են ունել՚ի մնացած ձեւերը (5－19 նշանակութիւնները)

ներգործական բայ

‣ Գիտես որ երբ ունենում եմ՝ չեմ խնայում։
‣ Առողջ եմ, միայն երբեմն-երբեմն հարբուխ եմ ունենում։
‣ Յաճախ նա ատամնացաւ է ունենում։
‣ Մի ժամանակ ցանկութիւն ունենում էի թատրոն գնալու, բայց հիմայ չեմ հետաքրքրվում։
‣ Երեխայ ժամանակ երբէք քթից արիւնհոսութիւն չէ՞ր ունենում։
‣ Այժմեան մեր ունեցած գործարաններից շատերը առաջ չունէինք։
‣ Այժմ միլիոնատէր շատ կոլխոզներ ունինք։
‣ Մարդիկ պէտք է ազնւութիւն ունենան խոստովանելու թերութիւնները հասարակական գործի հանդէպ։

(Միւս ձեւերի մէջ միանուագ կամ բազմանուագ գործողութիւններ չեն զգացվում)։

ՈՒՆԵՑՎԵԼ

չէզոք բայ (անգործածական)։

Source: Ստեփան Մալխասեանց, Հայերէն բացատրական բառարան. Երեւան: Հայկական ՍՍՌ Պետական Հրատարակչութիւն (1944): p. 1750

Neu!

(beta)

ՈՒՆԵԼ

ներգործական բայ Տե՛ս ունենալ, բռնել:

Source: Գնէլ արքեպիսկոպոս Ճէրէճեան, Փարամազ Կ. Տօնիկեան եւ Արտաշէս Տէր Խաչատուրեան, Հայոց լեզուի նոր բառարան. Պէյրութ: Կ. Տօնիկեան եւ Որդիք Հրատարակչատուն (1992): p. 1911

Neu!

(beta)

ներգործական բայ
    1. իր քով պահել իբրեւ սեփականութիւն.

    2. իր տրամադրութեան տակ պահել.

    3. տէր ըլլալ.

    4. իր մէջ կրել իբրեւ յատկութիւն.

    5. կրել իր մէջ իբրեւ կարողութիւն. օժտուած ըլլալ.

    6. կրել իր մէջ իբրեւ դիտաւորութիւն՝ նպատակ.

    7. զգալ.

    8. տրամադրութիւն զգալ, տրամադրուած ըլլալ. օրինակ՝

‣ սիրտ չունիմ երթալու.

    9. իր մօտ՝ իր մէջ պահել.

    10. պարունակել, ամփոփել.

    11. ձեռք բերել, տիրապետել.

    12. որոշ տարածութիւն գրաւել՝ կազմել.

    13. բաղկացած՝ կազմուած՝ ըլլալ.

    14. յառաջ բերել, արդիւնք տալ.

    15. յարաբերութեան՝ առընչութեան մէջ ըլլալ.

    16. որեւէ բանի կապուած ըլլալ, որեւէ բանի հետեւիլ. օրինակ՝

‣ ես տէր չունիմ.

    17. իր տիրապետութեան տակ ըլլալ. տիրել, տիրապետել.

    18. ստանալ, ձեռք բերել, ընդունիլ.

    19. լսել, լուր առնել:

Բաղադրեալ Բայեր

Դիտաւորութիւն ունենալ

ներգործական բայ առաջադրել, ծրագրել:

Զաւակ ունենալ

ներգործական բայ ծնանիլ :

Կռնակը ունենալ

ներգործական բայ կրել։

Ձեռքը ունենալ

ներգործական բայ բռնել:

Միտք ունենալ

ներգործական բայ մտադրել:

Նկատի ունենալ

ներգործական բայ միտքը պահել, յիշել:

Շունը (ձագեր) ունենալ

ներգործական բայ ցնկնիլ։

Վնաս չունենալ

ներգործական բայ զիջող ըլլալու յորդորական խօսք:

Տեղի ունենալ

չէզոք բայ ըլլալ, պատահիլ, կատարուիլ:

Source: Գնէլ արքեպիսկոպոս Ճէրէճեան, Փարամազ Կ. Տօնիկեան եւ Արտաշէս Տէր Խաչատուրեան, Հայոց լեզուի նոր բառարան. Պէյրութ: Կ. Տօնիկեան եւ Որդիք Հրատարակչատուն (1992): p. 1912

Neu!

(beta)

Usage beta 195 citations

Usage of matching Word Forms

Hold phone in landscape mode or decrease zoom in order to view Usage results

Neu! Explore the usage of the word form Ունինք in the Corpus of Western Armenian.

Auch für das Wort "Ունինք" Suche in diesen Wörterbüchern:

Explanatory

Thesaurus

Western Armenian

Neologisms

Rhyming

(1976) Neu! Հայոց լեզվի հանգաբառարան

Word Structural

(2014) Դպրոցական բառակազմական բառարան

Etymological

(2010) Հայերեն ստուգաբանական բառարան
(2010) Հին հայերենի վերջածանցների ծագումը - [Հայերեն ստուգաբանական բառարան]
(2004) Հայերէն ստուգաբանական առձեռն բառարան
(1995) Մեր արմատները նոր լոյսի տակ
(1926) Հայերէն արմատական բառարան

Dialectal and Idiomatic

Orthographic

Classical Armenian

Middle Armenian

(2009) Միջին հայերենի բառարան

Early Modern Armenian

(2014) Նորահայտ բառեր վաղաշխարհաբարյան աղբյուրներում

Foreign word

Names

(2010) Հայոց ազգանունների բառարան
(2005) Neu! Ծածկանուններ (հայերեն և հայատառ) հայոց պարբերական մամուլում և գրականության մեջ - [Հայոց ծածկանունների բառարան]
(2005) Neu! Ծածկանուններ ձեռագիր և խմորատիպ մամուլում (Հայերեն և հայատառ) - [Հայոց ծածկանունների բառարան]
(2005) Neu! Հեղինակներ - [Հայոց ծածկանունների բառարան]
(1973) Neu! Կենսագրական բառարան (հայ մշակույթի գործիչներ)
(1968) Արական Անձնանուններ - [Հայոց լեզուի նոր բառարան]
(1968) Իգական Անձնանուններ - [Հայոց լեզուի նոր բառարան]
(1942) Հայոց անձնանունների բառարան

Place names

(2011) Տարածված աշխարհագրական տեղանունների ցանկ - [Արեւմտահայերէն-արեւելահայերէն նոր բառարան]
(1986) Հայաստանի եւ հարակից շրջանների տեղանունների բառարան

Plant names

Specialized

(2015) Հայկական խոհանոցի բառարան
(2013) Neu! Ֆիզիոլոգիական տերմինների հայերեն-անգլերեն-ռուսերեն բառարան-տեղեկատու
(1987) Հայերենագիտական բառարան
(1979) Տէրունի տօներ - [Ծիսական Բառարան]
(1979) Եկեղեցական իրեղէններ եւ նիւթական առարկաներ - [Ծիսական Բառարան]
(1975) Լեզվաբանական բառարան

Abbreviations

(2021) Neu! Տառային հապավումներ - [Նոր բառեր. Զ պրակ]
(2020) Neu! Տառային հապավումներ - [Նոր բառեր. Ե պրակ]
(2007) Հայերենում գործածվող տառային հապավումների բառարան
(1996) Հապավումներ - [Նոր բառերի բացատրական բառարան]